Ik ga hier op de fiets naar mijn werk. Omdat ik Rob niet autoloos wil achterlaten (zonder auto ben je hier gehandicapt) heb ik de mountainbike van collega/supervisor/huisbaas Rex geleend, compleet met verplichte helm. De reis duurt nog geen tien minuten, . Mijn tocht over rechte, platte wegen leidt langs de sportvelden, het zwembad, het schooltje met mini-rugbyveld en de lokale pub. Dan over de spoorweg (af en toe hoor je 's avonds een trein langstuffen), langs wat vrijliggende houten huizen en een felblauw geschilderde tearoom die wij snackbar zouden noemen. Tea betekent hier vreemd genoeg behalve thee ook avondeten - ze praten hier over ’to cook tea’. Dan steek ik Highway 1 over, de 2-baans weg langs de oostkust van het eiland, hier tevens hoofdstraat van het dorp. In een zijstraatje aan de overkant ligt het Medical Centre, acht jaar geleden gebouwd toen de vorige behuizing te klein werd. Op die vorige lokatie huist nu een cafe-restaurant, waar wij dagelijks na de gezamenlijke lunch goede take-away-coffee halen.

We zijn al weer even in Amberley, mijn tweede werkplek. Een klein onbetekenend plaatsje onder de spreekwoordelijke rook van Christchurch. Ook hier is een Medical Centre, net als in Westport een praktijk waar vier huisartsen en meerdere nurses werken. In Westport waren er meer nurses. Hier zijn er dagelijks twee aanwezig. Ze doen instant klussen als bloed prikken, wonden verzorgen en oren uitspuiten maar ook bijvoorbeeld punchbiopten nemen op verzoek van de dokter. Ze werken hier al lang, kennen iedereen en zijn vaak mijn steun en toeverlaat.

De dokters zijn merendeels allochtoon; ze komen uit Egypte, Rusland en nu dus Nederland. Als ik bel met een ziekenhuis-dokter hoor ik ook vaak een buitenlands accent. Kiwi’s zelf schijnen graag in Australië of Engeland te werken. Aan onze huiselijke omgeving te zien is dat niet zozeer uit financiële overwegingen, hoewel dat wel vaak wordt aangevoerd als een van de redenen.

Een van de dokters (die met dat grote huis in die enorme tuin, waar wij een appartementje hebben betrokken) is gaan snowboarden in Japan (!) en daarom ben ik ingehuurd. Met drie vertrouwde dokters en een vreemdeling is het voor de hand liggend dat ik het over het algemeen vrij rustig aan kan doen. Maar ze zijn toch blij dat ik er ben, wordt mij bijna dagelijks verzekerd! Het is een allerhartelijkst team - nou ja, gewoon Nieuw-Zeelands waarschijnlijk.

Op verzoek van Jacquelien en voor andere nieuwsgierige collega’s nog wat meer over het werken hier. Met onze standaarden kun je hier prima werken. Ze kennen hier niet echt gestandaardiseerde richtlijnen voor huisartsen zoals wij, maar in grote lijnen komt de benadering wel overeen. In de medicatie zitten wat verschillen, niet alles wat wij voorschrijven valt hier onder het gesubsidieerde basisstelsel, maar meestal is wel iets vergelijkbaars te vinden. Hoe het hele gezondheidsstelsel in elkaar steekt vind ik nog het lastigste om te doorgronden. De tweede lijn is vaak slecht bereikbaar voor patiënten, tenzij voor spoedgevallen. Wachttijden voor specialisten in het algemene ziekenhuis zijn vaak enorm, en sommige specialisten zijn zo schaars dat ze voor de deur selecteren: bepaalde patiënten worden helemaal gezien. Daarnaast is er het privé-circuit, maar veel mensen zijn daar niet voor verzekerd en kunnen het niet betalen. Ook een verwijzing voor bijvoorbeeld rontgenfoto’s heeft meer voeten in aarde - wordt er niet aan bepaalde criteria voldaan dan moeten mensen het zelf betalen (als ze niet zijn verzekerd). Op zich niet perse slecht dat er drempels zijn voor diagnostiek en behandeling. Wat het voor het gezondheidsstelsel als geheel betekent kan ik nu nog lastig inschatten. Mensen hier zijn natuurlijk gewend aan het stelsel hier en klagen er - tegen mij - niet over.

Behalve de bureaucratische rompslomp is het werken hier niet heel anders. Wat meer chirurgie dan ik gewend was - ze komen hier (net als op Texel) naar de huisarts met hun wonden in plaats van naar de spoedeisende hulp te gaan. Dankzij de intense zon veel huidafwijkingen, maar dat is de specialiteit van een van de andere artsen. Er is een ECG-apparaat en er wordt bloed afgenomen; zo nodig heb je dezelfde middag bloeduitslagen van de patienten die op het ochtendspreekuur zijn geweest. Voor röntgenfoto’s moeten mensen naar Christchurch, 3/4 uur rijden.

Huisvisites worden weinig gedaan, Een van de vaste dokters gaat regelmatig in het verzorgingstehuis een ronde maken. Ik heb een keer een spoedvisite gemaakt bij een meisje dat van haar paard was gevallen en niet meer kon staan, en een keer bij een oude demente dame die was gevallen. Een oude man werd met de ambulance naar de praktijk gebracht om beoordeeld te worden, en vervolgens weer terug naar de ziekenboeg van het bejaardentehuis in zijn woonplaats. Verder komen mensen naar de praktijk, al of niet gebracht door familie, buren of de wijkzuster. Van de week had ik een 100-jarige op het spreekuur, die nam zelfgemaakte truffels mee.

Ik doe hier in Amberley niet mee in de diensten. Daar ben ik wel blij om, want als dienstdoende dokter moet je alles alleen afhandelen, van het zien en behandelen van de patiënten tot en met het uitschrijven van de rekening die men contant moet betalen. Ook is de regio die in de diensten bestreken wordt behoorlijk groot, het Zuidereiland is tenslotte dun bevolkt. Het kan gebeuren dat je in de dienst naar Cheviot moet rijden, een uur naar het noorden. Er zijn wel ambulances hier, maar die worden vaak bemand door vrijwilligers, wat betekent dat de dienstdoende dokter er soms bij moet komen om bijvoorbeeld pijnstilling toe te dienen voor er vervoerd kan worden. Voor grotere ongevallen of noodgevallen kan ook een helikopter worden ingezet, en dan worden de huisartsen er niet bijgeroepen.

In Westport deed ik wel mee in de diensten. Maar daar zijn de verpleegkundigen in het eerstelijns-ziekenhuisje de eerste opvang. Zij handelen veel zelf af en hebben zo nodig telefonisch overleg met de dienstdoende ziekenhuisspecialist (100 km verderop). Als dienstdoende huisarts word je er soms bij geroepen voor het beoordelen van nieuwe patiënten, of van patiënten die al opgenomen zijn maar die verslechteren - met als telefonische achterwacht de specialisten in Greymouth. Er staat wat basale diagnostiek tot je beschikking - een sneltest voor standaard lab, ECG en röntgen. Verder word je in diensten geroepen als er gehecht moet worden, en kan het naar verluid voorkomen ( ik heb het niet meegemaakt) dat je ernstig zieken moet stabiliseren voor ze vervoerd kunnen worden.
Het deed me denken aan mijn tijd op de spoedeisende hulp in Woerden, alleen wat kleinschaliger. De diensten die ik er deed waren niet bijzonder druk. Ik moest maar een keer midden in de nacht naar het ziekenhuisje rijden. Onder een sprankelende sterrenhemel - lichtvervuiling kennen ze hier niet.